Wraz ze wzrostem wysokości i złożoności budynków rosną też wymagania wobec systemów bezpieczeństwa pożarowego. W obiektach powyżej 25 metrów coraz częściej standardem stają się systemy różnicowania ciśnień. Nie jest to przypadek – w budynkach wysokich i wysokościowych klasyczne systemy oddymiania grawitacyjnego są bardziej podatne na zmienne warunki zewnętrzne, takie jak wiatr czy efekt kominowy (stack effect). Im wyższy budynek, tym większa skala tych zjawisk. Dlatego projektowanie skutecznego systemu różnicowania ciśnień staje się jednym z kluczowych wyzwań inżynierskich w nowoczesnym budownictwie.

Co w praktyce oznacza „bezpieczna ewakuacja”?

System różnicowania ciśnień ma zapewnić warunki, w których drogi ewakuacyjne – klatki schodowe, przedsionki przeciwpożarowe czy szyby windowe – pozostaną wolne od dymu podczas pożaru.

Osiągnięcie tego celu wymaga jednoczesnego spełnienia kilku kluczowych warunków:
• utrzymania wymaganego nadciśnienia przy drzwiach zamkniętych,
• zapewnienia odpowiedniego przepływu powietrza przy drzwiach otwartych,
• ograniczenia maksymalnego wzrostu ciśnienia tak, aby możliwe było otwarcie drzwi ewakuacyjnych,
• uwzględnienie wymagań norm EN 12101-6 (badania i certyfikacja zestawu) oraz EN 12101-13 (projektowanie, instalacja i konserwacja).

Rozwiązanie bazujące na wymaganiach określonych w normach stanowi punkt wyjścia. Kluczowe jest jednak ich właściwe przełożenie na rzeczywiste warunki obiektu – jego szczelność, opory instalacji, układ drzwi oraz dostępne ograniczenia przestrzenne.

„Serce” systemu – rola jednostki różnicowania ciśnienia

Jeżeli porównamy system różnicowania ciśnień do organizmu, jednostka napowietrzająca pełni rolę jego serca. To ona odpowiada za wytworzenie i precyzyjne utrzymanie nadciśnienia w klatkach schodowych, przedsionkach przeciwpożarowych czy szybach windowych. Musi reagować dynamicznie – w ciągu kilku sekund zwiększyć wydatek powietrza po otwarciu drzwi ewakuacyjnych, ustabilizować parametry i zapobiec przedostawaniu się dymu do chronionej strefy.

Skuteczność całego systemu zależy od kilku kluczowych czynników: szybkości reakcji bez oscylacji, precyzyjnej regulacji, zdolności do pracy w zmiennych warunkach szczelności i środowiska zewnętrznego oraz niezawodności automatyki i komunikacji. W budynkach wysokich margines błędu jest niewielki – każde wahanie parametrów może mieć bezpośrednie konsekwencje dla bezpieczeństwa użytkowników.

Wyzwania projektowe w 2026 roku

Dzisiejsze wyzwania projektantów rzadko dotyczą wyłącznie obliczeń przepływowych. Coraz częściej problemem okazuje się możliwość fizycznego wdrożenia rozwiązania.

Najczęstsze wyzwania to:

• ograniczona przestrzeń w pomieszczeniach technicznych,
• wysokie spręże instalacji w budynkach wysokościowych,
• konieczność integracji z rozbudowaną automatyką pożarową,
• lokalizacja jednostek na dachach i narażenie na warunki środowiskowe,
• presja czasu realizacji inwestycji.

W praktyce projektowanie wymaga zarówno dopasowania do parametrów budynku, jak i uwzględnienia ograniczeń przestrzennych, przy jednoczesnym zachowaniu przyjętych założeń projektowych.

Ewolucja technologii – większa dostępność bez kompromisów

Rozwój systemów różnicowania ciśnień coraz częściej polega nie na rewolucji, lecz na zwiększeniu uniwersalności i dostępności technologii.

Przykładem takiego kierunku rozwoju jest nowa generacja jednostki iSWAY NX-FC – kompaktowej jednostki różnicowania ciśnień zaprojektowanej z myślą o:

• szerszym zakresie pracy wentylatorów (szczególnie przy wyższych sprężach),
• większej elastyczności doboru,
• zmniejszeniu gabarytów,
• podwyższeniu odporności korozyjnej – obudowa wykonana z blachy Magnelis (powłoka Zn-Al-Mg wg EN 10346),
• integracji wybranych akcesoriów,
• skróceniu czasu montażu i uruchomienia.

Z technicznego punktu widzenia kluczowe znaczenie ma rozszerzony zakres pracy. Nowe punkty pracy dostępne w obszarze wyższych sprężów pozwalają obsłużyć instalacje o większych oporach, bez konieczności zmiany koncepcji systemu.

Jednocześnie zachowane zostały kluczowe parametry:

• reakcja regulacji poniżej 3 sekund,
• algorytm adaptacyjny dostosowujący się do charakterystyki budynku,
• automatyczne testy sprawności (SELFTEST 24h),

To kierunek rozwoju, w którym technologia przekłada się bezpośrednio na większą swobodę projektowania.

Przykład realizacji: skala i redundancja

Dobrym przykładem skali wyzwań w budownictwie mieszkaniowym jest The Portal – 120-metrowy budynek mieszkalny w Londynie, w którym zaprojektowano 350 apartamentów.
Za ochronę dróg ewakuacyjnych odpowiadają tam łącznie 54 jednostki iSWAY, w tym 27 specjalnie zaprojektowanych jednostek rezerwowych. To inwestycja, w której kluczowe były nie tylko parametry wydajności i najwyższa jakość, ale również redundancja przy zachowaniu jak najmniejszych gabarytów jednostek kompaktowych i łatwość montażu.
W tego typu obiektach bezpieczeństwo nie może opierać się na minimalnym spełnieniu wymagań – musi być projektowane z myślą o najwyższej niezawodności.

Co to oznacza dla projektanta?

Z perspektywy projektanta HVAC i ppoż. rozwój jednostek różnicowania ciśnień przekłada się na:

• większą elastyczność doboru w projektach o dużych oporach instalacji,
• łatwiejszą lokalizację urządzenia w ograniczonej przestrzeni technicznej,
• mniejsze ryzyko błędów instalacyjnych,
• możliwość stosowania sprawdzonych rozwiązań w szerszym zakresie inwestycji.

W praktyce oznacza to, że jedno z najbezpieczniejszych rozwiązań ochrony klatek schodowych przed zadymieniem może być stosowane tam, gdzie wcześniej było to trudne lub nieopłacalne.

Kierunek rozwoju systemów bezpieczeństwa

Wysokość i złożoność budynków będą nadal rosły. Systemy bezpieczeństwa muszą nadążać za tym trendem – nie tylko pod względem parametrów, lecz także pod względem inteligencji, niezawodności i łatwości wdrożenia.
Automatyczne testy, adaptacyjne algorytmy regulacji, większa integracja systemowa i odporność konstrukcyjna to elementy, które stopniowo stają się standardem.
Bo w systemach odpowiedzialnych za życie użytkowników budynku nie chodzi wyłącznie o spełnienie norm. Chodzi o przewidywalność działania w najbardziej wymagającym scenariuszu – podczas realnego pożaru.
A to zawsze zaczyna się od dobrze zaprojektowanego „serca” systemu.